Öyleyse sen, yüzünü Hanif olarak dine, Allah’ın fıtratına çevir ki O, insanları bunun üzerine yaratmıştır. Allah’ın yaratışında değişme yoktur. İşte dosdoğru din budur. Ama insanların çoğu bilmezler

Bismillahirrahmanirrahim

Elhamdülillahi Rabbil Alemin,

Salat ve selam âlemlere rahmet olan Peygamberimiz Muhammed Mustafa (sav)’e, ailesine, ashabına ve kıyamete kadar onun yolundan gidenlerin üzerine olsun.

TABERİ TEFSİRİ

Rum 30. ayet

Aslında “Fıtrat” Allah’ın, insanda var ettiği huy, akl-ı selim, tabiat, ka­rakter vb. sıfatlardır.

Âyet-i kerimede zikredilen “Fitrat’dan maksat ise, yaratılma şekli, din, ihlas, İslam, tevhid inancı, Allah’a verilen ahd vb. anlamlarda yorumlanmıştır.

İbn-i Ebi Meryem diyor ki: “Birgün Ömer, Muaz b. Cebel’in yanından geçti ve ona “Bu ümmeti ayakta tutan direkler nelerdir?” diye sordu. Muaz da: “İnsanları kurtaran şu üç şeydir.” dedi. İhlas: İşte Allah’ın, insanları yarattığı fıt­rat budur. Namaz: Hz. İbrahim’in dini işte budur. İtaat: Bu da kulun muhafaza edilmesidir.” Bunun üzerine Ömer: “Doğru söyledin.” dedi.

Peygamber efendimiz bir hadis-i şerifinde, Allah tealanın bütün insanları islam fıtratı üzere yarattığını beyan etmiş ve şöyle buyurmuştur:

“Hiçbir çocuk yoktur ki fıtrat üzere (İslamı kabullenecek bir yaratılışta) doğmuş olmasın. Çocuğun babası ve annesi onu Yahudi veya Hıristiyan yahud da ateşperest yaparlar. Nitekim bir hayvan bütün organları sağlam bir yavru do­ğurur. Siz o doğduğunda herhangi bir yerinin kesik olduğunu görüyor musu­nuz? [ Buhari K. Tefsir el-Kur’an, Sure: 30]

Evet, Hadis-i şerifte beyan edildiği gibi, insanlar doğuştan islamı kabul­lenme temayül ve kabiliyetindedirler. Zira onlar böyle bir tabiat üzere yaratıl­mışlardır. Fakat ana baba çocuğu doğru yola sevkedebileceği gibi sapık dinlere de sürükleyebilirler. Tıpkı hayvanlar yavruladıklarında yavrularının sağlam ol­duğu gibi. Daha “sonra bu yavruların kulakları vb. yerleri çeşitli maksatlarla ve bir işaret olmak üzere kesilir, Âyet-i kerimede: “Allah’ın yaratışında hiçbir değişiklik yoktur.” buyurulmaktadır. Bu ifade çeşitli şekillerde izah edilmektedir.

Mücahid, îkrime, Katade, Said b. Cübeyr, Dehhek, İbn-i Zeyd ve İbrahim en-Nehaî’ye göre, Allah’ın yaratışından maksat, Allah’ın dinidir. Âyetin mânâsı: “Allah’ın dini asla değiştirilemez.” demektir.

Abdullah b. Abbas’tan nakledilen diğer bir görüşe göre ise buradaki “Al­lah’ın yaratışından” maksat, Allah’ın, varlıkları yarattığı şeklidir. Buna göre ise âyetin mânasâsı şöyledir: “Allah’ın yarattığı şekil değiştirilemez.” Mesela, erkek hayvanlar kısırlaştırılamaz.

Âyet-i kerimenin son bölümünde “İşte dosdoğru din budur.” buyurulmaktadir. Yani, İslam dini, tahriften, değiştirilmekten korunmuştur. Sapıklık ve bid’atten beridir. Yahudilik ve Hristiyanlık gibi değişikliklere uğramamıştır. [Ebu Cafer Muhammed b. Cerir et-Taberi]