Caiz Ne Demek ?

Caiz ne demek ? Caiz, islama göre yapılmasında mahsur olmayan, cevaz verilen şey demektir. Caiz kelimesi, cümlede kullanıldığı yere göre de çeşitli manalara gelir. Caiz görmek, uygun bulmak; caiz olmak; yapılması mahzurlu olmamak, dînen yasaklanmamış olmak gibi anlamlarda kullanılır. Helal ile caiz arasındaki fark ise, helal Allah Teala’nın Kuran yada Sünnet ile helal kıldığı şeylere verilen hükümdür, caiz ise alimlerin bu hükümlere bakarak yeni bir durum hakkında verilen yapılmasında mahsur yoktur fetvasıdır. 

Caiz ne demek sorusunu cevapladık peki bunun zıttı olan caiz değildir ne demektir ? Helal ve mübah olmayan şeylere “caiz değildir” denilmektedir. Haram ile arasındaki fark; Haram, kesin yasak olan şeyin adıdır. ‘Caiz olmamak’ ise ifade olarak haram olmaktan bir derece aşağısıdır. Neticede ikisi de yasak olan şey demektir ama haram daha ağır bir ifadedir. Mekruh olan bir şey için de “keraheten caiz” ifadesi kullanılır.

Haram ile Caiz Değildir arasındaki fark nedir?

Alimler caiz değil dediğinde haram da kastedebilirler mekruhu da kastedebilirler. Yani caiz değildir ifadesi müslüman için uygun değildir anlamına gelir, mekruhu da içeriyor haramı da içeriyor. Bir şeye haramdır denildiğinde yüzde yüz yasak olan bir şey kastedilir. Örneğin alkol haramdır denir, caiz değildir denmez. Ama caiz değildir dendiğinde yüzde yüz kesinlik olmayan bir durum ifade edilmiş olur.  Caiz ve helal kavramları arasında da aynı ilişki vardır. Örneğin, abdest alırken başın mesh edilmesi farzdır. Çünkü Kuran’ı Kerim’de buna delalet eden bir ayet vardır. Fakat ne kadarının mesh edileceğine dair kesin bir delil yoktur. Bu yüzden şu kadarı mesh edilmesi farzdır denemez, örneğin üçte birinin mesh edilmesi caizdir denir.

Borsa ile ilgili işlemler yapmanın caiz olup olmadığı ile ilgili yazımızı okuyabilirsiniz. Borsa Caiz Mi? Hisse Senedi Almak Caiz Mi?

Burada bir diğer önemli husus ise haramı inkar küfürdür, fakat caiz değildir denilen bir ameli inkar küfür değildir. Örneğin Kuran’da şarabın içilmesi haram kılınmıştır, fakat bira da buradan çıkarılan fetva ile haramdır ve içilmesi caiz değildir. Fakat bir insan şarabın içilmesinin haram olmadığını iddia etmesi küfürdür yani insanı İslam’dan çıkarır fakat biranın haram olmadığını iddia etmesi o kişiyi İslam’dan çıkarmaz. Fakat ceza yine aynı cezadır. Kişi haram işlemiş olur ve tövbe etmesi gerekir. Tek fark şarabın haram olduğunu iddia eden dinden çıkar, biranın haram olduğunu inkar eden küfür ile suçlanamaz.

Sitemizde caiz olma yada olmama ile ilgili konulardan bazıları aşağıda listelenmiştir.

Satılan malın borcunu bir dahaki sene almak caiz midir ?
Azil yapmak caiz midir ?
Bir kadının eşinin erkek akrabalarıyla evde yalnız kalması caiz midir ?