Alak Suresi

Bismillahirrahmanirrahim, Elhamdülillahi Rabbil Alemin,
Salat ve selam âlemlere rahmet olan Peygamberimiz Muhammed Mustafa (sav)’e, ailesine, ashabına ve kıyamete kadar onun yolundan gidenlerin üzerine olsun.

Alak Suresi

Mekke’de nazil olmuştur. 19 ayettir. İlk 5 ayeti Hira mağarasında inmiştir.

1. Ayet; Oku Yaradan Rabbinin adıyla oku!

Cebrail ona gelip: “Oku!” dedi. “Ben okuma bilmem'” dedi. Melek beni aldı ve adeta takatim kesilinceye kadar sıkı sıkıya bağrına bastı, sonra bıraktı ve “oku” dedi. Ben “okuma bilmem” dedim. Nihayet üçüncü defa takatim kesilinceye kadar beni yine sıkı sıkıya bağrına bastı, sonra serbest bıraktı ve: “Yaratan Rabbinin adıyla oku.” Dedi.

Ayete öncelikle bir işe başlarken Allah’ın adını anarak “Bismillah” ile başlamamız, ona sığınarak ve dayanarak her işimizi onun için yapmamız gerektiğini ve hayatımıza geçirmemiz gerektiğini bize bildirir. Peygamber efendimiz okuma bilmemesine rağmen ona ilk emir Oku! Olarak gelmiştir. Burada insan bilgi sahibi olmadığı bir işte ya da fiziki olarak yapamayacağını bildiği bir işte bile Allah’a dayanarak ve ondan yardım isteyerek yaptıktan sonra Allah’ın izni ve yardımıyla olacaktır.

2.Ayet; o insanı bir kan pıhtısından yarattı.

Diyerek insanın aslında ne kadar aciz ve nerden geldiğini anlatmak adına söylüyor. Senin yaradılışına hiçbir etkin, kararın ve müdahalen yoktu ve ben seni yarattım.

Ayette Allah peygamber efendimize seslenirken bana güvenip dayan, Peygamberliğine, kulluğuna Allahın adıyla başlarsan bu büyük işe okuma yazma bilmesen bile seni bulunduğun durumdan öyle bir yere getirecek ki aynı kan pıhtısından insan olduğun gibi şu anki halinden daha güzel bir yere geleceksin demiştir.

Bu iki ayette bize tevhid, ahlak, ahkam ve hayatımızın siyasetini düzeltmemiz bakımından şu şekilde inceleyebiliriz.

  • Tevhid açısından, her işimizi Allah için Allah’a güvenerek yapmalıyız.
  • Ahlak açısından, insan tevazu içinde olmalıdır, güçsüz ve Allah’a muhtaç olduğunu bilerek, büyüklenmeyerek bir kan pıhtısından yaratıldığını unutmayarak bunun acziyeti için de olmalıyız. Rabbimiz bilmediğimiz ya da yapamayacağımız bir işte ona dayanıp güvendikten sonra dilerse o işi bize yaptırır ya da istemiş olduğumuz ilmi bize verir.
  • Ahkam açısından, her hayırlı işe başlarken “Bismillah” diyerek başlamalıyız.
  • Siyaset açısından da inananlar ( tevhid ehli ) olarak, kendimiz güçsüz, aciz olarak düşünmemeliyiz. Güç ve kuvvet sahibi olan Allah’tır. O bizi bir kan pıhtısından yaratmıştır dilerse bize izzet ve kudret verir.

Dipnot: Cebrail Aleyhisselam Peygamber efendimize oku! Dedi ama peygamber efendimiz ben okuma bilmem demiştir ve 3 kere bu tekrarlanmıştır. Burada ahkam açısından almamız gereken öğüt bir bilgi sorulduğunda bilmediğinde “Bilmiyorum” demek Allah katında daha hayırlı ve daha büyük ilim sahibi olmak demektir. Cebrail Aleyhisselam Peygamber efendimizi 3 kere okuması için zorlamıştır. Burada da hayırlı bir işe vesile olmak için insanlara 3 kere ısrar edilebilir.

3.Ayet: Oku Rabbin en nihayetsiz kerem sahibidir.

4.Ayet : O Rab ki kalemle yazmayı öğretti.

Bilmiyorsan bile oku, Allah sınırsız ve karşılıksız verendir. Kerem sahibidir. Sana ona güvenerek ve dayanarak işini yapmaya yeltenirsen ikram verecektir. Allah bu ayetlerle bize ilmi yazarak öğrenmeyi bize övmüştür. Yazmak sayesinde ilim aktarılır ve yayılır.

Not: Peygamber (sav)’dan şöyle buyurduğu sabittir: “Allah’ın ilk yarattığı şey, kalemdir. Ona: Yaz dedi, o da kıyamet gününe kadar olacak her şeyi yazdı. O (kitab) onun nezdinde zikirde Arşı’nın üstündedir.

Hayatımıza yön veren dini ilimlerimizi yazarak devam ettirmeliyiz kalem Allah’ın bir lütfu ve keremidir.  Her şeyden önce Allah peygamber efendimizden gelen rivayete göre kalemi yaratmıştır buradan da Allah’ın kaleme ne kadar önem verdiğini anlayabiliriz.

5.Ayet : İnsana bilmediği şeyleri öğretti.

Her işini Allah’a güvenerek yaparsan her işin hayırla sonuçlanır. Çünkü o her şeye gücü yetendir. İlk ayette yapması gereken iş için emir veriyor. Sonraki ayetlerde bir kan pıhtısından yarattım, sınırsız ikram verdim, bilmediğini ve kalemle yazmayı öğrettim diyerek kendi kudretini anlatıyor. Sen Allah’ın adıyla başlarsan o sana ilimde izzette verecektir diyor.

Allah burada bize insanları yeryüzüne halife olarak gönderdim. Benim adıma mücadele et hayatında hep bilmediğin şeylerde bile bana güvenerek,  dayanarak ve yardım isteyerek başla diyor. Seni bir kan pıhtısından yaratan, kalemi ve ilmi yaratan, insana bilmediği her şeyi öğreten bir Rabbin var ona güvenirsen sende bu işleri başarabilir ve hayra vesile olabilirsin. Ki Allah sonsuz güç ve kudret sahibidir yoktan var edendir.

Sen Allah’ın adına mücadele et, arkanda her şeye gücü yeten Rabbin var.